İsa’yı Tanımak İstiyorum

İman etmek ne demek?

İman yalnız “Tanrı var” demek değildir. İsa’nın tarihsel olarak yaşamış olduğuna inanmak da tek başına kurtaran iman değildir.

Bir insan Hristiyanlığın birçok öğretisini doğru bulabilir ama hâlâ kendi hayatının nihai güvenini kendisine bağlayabilir. Westminster İman Açıklaması 14.2 kurtaran imanın başlıca eylemlerini Mesih’i kabul etmek, almak ve yalnız O’na dayanmak olarak tanımlar.

Bu dil çok yararlıdır. İman Mesih hakkında bilgi edinir ve bu bilginin doğru olduğunu kabul eder; fakat orada durmaz. Kendisini Mesih’e emanet eder.

Bir sandalyenin sizi taşıyabileceğini bilmek başka, gerçekten ağırlığınızı ona vermek başka şeydir. Benzetmelerin sınırı vardır; fakat iman ile salt zihinsel onay arasındaki farkı görmeye yardım eder. Hristiyan imanında insan kendi ahlaki siciline, dinî performansına veya duygularının gücüne değil Mesih’e dayanır.

Tövbe etmek ne demek?

Tövbe yalnız pişmanlık değildir. Bir insan yakalandığı için üzülebilir.

Sonuçlardan korktuğu için ağlayabilir. Kendisini kötü hissettiği için vicdan azabı çekebilir.

Bunların hepsi gerçek duygulardır; ama Kutsal Kitap’taki tövbe daha ileri gider. Westminster İman Açıklaması 15, tövbeyi günahın yalnız tehlikesini değil Tanrı’nın kutsallığına aykırılığını görmek, Mesih’teki merhameti kavramak, günahtan nefret ederek ondan Tanrı’ya dönmek şeklinde açıklar.

Tövbe, “Kendimi cezalandırıp Tanrı’nın bağışlamasını hak edeceğim” demek değildir; zaten bağışlanmanın bedelini ödeyemezsiniz. Tövbe, günah konusunda Tanrı’yla aynı yönde konuşmaya başlamaktır: “Bunu savunmayacağım. Bunu sevmeye devam etmek istemiyorum. Sana dönüyorum.” Kusursuzluk değil, yön değişimidir.

İman ve tövbe birbirinden ayrılabilir mi?

Kavramsal olarak farklıdırlar; Hristiyan yaşamında birbirinden kopmazlar. İman Mesih’e döner, tövbe ise günahtan döner. Aslında aynı dönüşün iki yönü gibidir.

Markos 1’de İsa “tövbe edin ve Müjde’ye inanın” der. Elçilerin İşleri’nde de Tanrı’ya tövbe ve Rab İsa Mesih’e iman birlikte duyurulur.

Bu yüzden: “Tövbe ediyorum ama Mesih’e güvenmiyorum” veya “Mesih’e inanıyorum ama günahımdan dönmek istemiyorum” cümleleri Yeni Antlaşma’daki çağrının bütününü taşımaz. Kurtuluş, günahsız olmayı başarmış insanlara verilmez. Ama insanı günahla barış içinde bırakacak bir “iman” da Yeni Antlaşma’nın kurtaran iman resmi değildir.

Önce hayatımı düzeltmem gerekiyor mu?

Hayır. Bu en yaygın yanlışlardan biridir.

İnsan şöyle düşünebilir: “Biraz toparlanayım, şu bağımlılığı bırakayım, daha iyi biri olayım; sonra Tanrı’ya yaklaşırım.” Bu, hastanın iyileştikten sonra doktora gitmeyi beklemesine benzer. İsa’ya gelmek için önce kendinizi kurtarmanız gerekmiyor. Zaten sorun tam olarak bunu yapamıyor oluşunuzdur.

Müjdelerde İsa günahkârları çağırır. Kendilerini sağlıklı görenleri değil, hasta olduklarını bilenleri doktora ihtiyaçları olduğunu anlamaya çağıran bir dil kullanır.

Bu, günahınızı bırakmanız gerekmediği anlamına gelmez. Şu sırayı koruyun: Kendinizi düzeltip Mesih’e gelmezsiniz; Mesih’e gelir ve O’nun sizi değiştirmesine teslim olursunuz.

Çok kötü şeyler yaptıysam?

İnsanların bazıları “Tanrı beni kabul eder mi?” sorusunu soyut sormaz. Gerçekten ağır şeyler yapmış olabilirler.

Birini aldatmış, ailesini yaralamış, yıllarca bağımlılık içinde yaşamış, şiddet uygulamış, kilise içinde ikiyüzlü davranmış, bir suça karışmış veya başkasının hayatında geri alınamayacak bir hasar bırakmış olabilir. Hristiyan Müjdesi günahı hafife alarak teselli vermez. Gerçek zarar varsa gerçek sorumluluk, mümkünse telafi, adalet ve gerektiğinde hukuki sonuçlar vardır.

Ama Tanrı’nın lütfu “küçük günahlar için” değildir. Westminster İman Açıklaması 15.4, gerçekten tövbe eden kişiyi mahkûm edecek kadar büyük bir günah bulunmadığını söyler.

Bu, “yaptığın şey önemli değil” demek değildir. Tam tersine: Yaptığın şey gerçekten günah olabilir; ama Mesih’in lütfu gerçekten lütuftur.

Pavlus kiliseye zulmetmişti. Petrus İsa’yı inkâr etti. Yeni Antlaşma onları yaptıkları kötülükleri inkâr ederek değil, lütfun insanı gerçekten bağışlayıp değiştirebildiğini göstererek anlatır.

Ya yeterince güçlü imanım yoksa?

İmanınızın gücü ile iman ettiğiniz kişinin gücünü karıştırmayın. Westminster İman Açıklaması 14.3, kurtaran imanın derecelerinin farklı olabileceğini; zayıf veya güçlü olabileceğini açıkça söyler.

Bazı insanlar çok güçlü duygusal güven yaşar; bazıları iman ederken aynı zamanda korku ve sorular taşır; bazıları ise yıllarca öğrendikleri şeyleri yeniden değerlendirmek zorunda kalır. Kurtuluşunuzun temeli imanınızın psikolojik yoğunluğu değil, Mesih’tir.

Elbette “inanıp inanmadığım önemli değil” diyemeyiz. İman gerçekten gereklidir. Fakat insanın kendisini sürekli ölçüp “Acaba yeterince güçlü inanıyor muyum?” diye Mesih’ten gözünü çekmesi de sağlıklı değildir. İmanın yaptığı şey kendisine bakmak değil, Mesih’e bakmaktır.

Ya hâlâ şüphelerim varsa?

Sorunuz olması sizi otomatik olarak Mesih’ten uzak tutmaz. Kutsal Kitap imanla şüphe arasındaki mücadeleyi tanır. Öğrenciler bile anlamakta zorlanmış, korkmuş ve zaman zaman şüphe etmiştir. Önemli soru şudur:

Şüphenizle ne yapıyorsunuz?

Gerçeği araştırıyor, zor sorulardan kaçmadan cevap arıyor musunuz? İnanmak istediğiniz için kanıtı eğip büküyor musunuz, yoksa inanmak istemediğiniz için bütün kanıtı baştan mı reddediyorsunuz?

Tanrı’ya dürüstçe “İnanmakta zorlanıyorum” diyebilirsiniz. Hristiyanlık samimi soruyu yasaklamaz.

Ama sizi sonsuza kadar yalnız soru soran seyirci olarak da bırakmaz. İsa sonunda “Benim hakkımda ne düşünüyorsun?” sorusunu kişisel hâle getirir.

Özel bir dua etmek zorunda mıyım?

Hayır; Kutsal Kitap kurtuluş için ezberlenmesi gereken tek bir “kurtuluş duası” formülü vermez. Dua elbette doğaldır.

Mesih’e güvenen ve tövbe eden insan Tanrı’ya seslenebilir: Günahını itiraf edebilir, merhamet isteyebilir, İsa Mesih’e güvendiğini söyleyebilir ve yardım isteyebilir. Ama kelimelerin sırası, özel bir cümleyi kusursuz tekrar etmek veya belli bir duygu seviyesine ulaşmak insanı kurtarmaz.

Romalılar 10 İsa’nın Rab olduğunu açıkça söylemeyi ve Tanrı’nın O’nu ölümden dirilttiğine yürekten iman etmeyi birlikte anlatır. Dua imanın ifadesi olabilir; imanın yerine geçen büyülü formül değildir.

“İsa’yı kabul ettim” demek yeterli mi?

Bu ifade doğru anlamda kullanılabilir ama kolayca belirsizleşebilir. Ne kabul edildi?

İsa bir fikir olarak mı, hayatınızı biraz daha iyi yapan manevi destekçi olarak mı, yoksa sıkıntılı zamanlarda çağrılacak yardımcı olarak mı kabul ediliyor? Kutsal Kitap İsa’yı Rab olarak sunar.

Bu, kurtuluşun “İsa’ya bir alan açıp geri kalan hayatı kendim yönetirim” biçiminde olmadığı anlamına gelir. Hristiyan öğrencilik, Mesih’in yetkisini kabul eder.

Bu itaat kusursuz değildir; imanlı düşer, tövbe eder ve yeniden yürür. Ama temel yön değişmiştir: “Hayatım benimdir” yerine “Ben Mesih’e aidim.”

Vaftiz gerekli mi?

Yeni Antlaşma iman ile vaftizi birbirinden kopuk iki dünya gibi sunmaz. Elçilerin İşleri 2’de Müjde’yi duyanlara tövbe etmeleri ve İsa Mesih’in adıyla vaftiz olmaları çağrısı yapılır. Sözü kabul edenler vaftiz edilir ve ardından kilisenin öğretisi, paydaşlığı, ekmek bölmesi ve duası içinde yaşarlar.

Reform teolojisi vaftizi kurtuluşu satın alan insan işi olarak görmez. Vaftiz Tanrı’nın antlaşma vaadini görünür biçimde işaretleyen ve mühürleyen sakramenttir.

Bu dosyada vaftiz teolojisinin bütün ayrıntılarına girmeyeceğiz. Pratik nokta daha basittir:

Mesih’e iman etmeye başladıysanız, vaftizi önemsiz veya isteğe bağlı dinî aksesuar gibi görmeyin.

Daha önce geçerli Hristiyan vaftizi almadıysanız, güvenilir bir kiliseyle bunu konuşun.

Kiliseye gitmek şart mı?

Kilise sizi kurtarmaz; İsa Mesih kurtarır. Ama İsa insanları uzun süreli yalnız Hristiyanlık için çağırmaz.

Elçilerin İşleri 2’de iman edenlerin yaşamı hemen topluluk biçimi alır. Elçilerin öğretisine, paydaşlığa, ekmek bölmeye ve duaya bağlanırlar.

Yeni Antlaşma’da imanlılar:

• bedenin üyeleri,
• kardeşler,
• bir sürü,
• yaşayan taşlar,
• yerel toplulukların üyeleri

olarak anlatılır. Bu yüzden “İsa’yı seviyorum ama bütün Hristiyanlardan ve kiliseden sonsuza dek uzak duracağım” Yeni Antlaşma’nın normal öğrencilik modeli değildir.

Kiliseler kusursuz değildir; bazıları ciddi biçimde sağlıksız olabilir ve bazı insanların kilise yaraları gerçektir. Bu yüzden “herhangi bir kiliseye git” demek yeterli değildir. Kutsal Kitap’ın açık öğretisini ciddiye alan, Müjde’yi merkezde tutan, hesap verebilir önderliği olan ve ruhsal manipülasyon üretmeyen güvenilir bir yerel kilise arayın.

İsa’yı nasıl daha iyi tanıyacağım?

İsa’yı tanımak yalnız özel içsel hisleri takip etmek değildir. Tanrı Mesih’i bize öncelikle Kutsal Yazı’nın tanıklığında tanıtır.

Yuhanna 20, Müjde’de kaydedilen belirtilerin okuyucunun İsa’nın Mesih ve Tanrı’nın Oğlu olduğuna iman etmesi ve O’nun adıyla yaşama kavuşması için yazıldığını söyler. Bu yüzden başlangıç için en güçlü adımlardan biri basittir: Müjdelerden birini okuyun.

Markos kısa ve doğrudandır; İsa’nın yaptıkları, yetkisi, çarmıhı ve dirilişi hızlı bir anlatı içinde görünür. Yuhanna ise özellikle “İsa kim?” sorusunu sürekli merkeze getirir.

Okurken şu soruları sorun: Okurken şunları sorun: İsa kendisi hakkında ne söylüyor? İnsanlar O’na nasıl tepki veriyor? Günah hakkında ne söylüyor? Neden öldü? Dirilişi ne anlama geliyor? Benden ne istiyor? Kutsal Kitap’ı yalnız kendinizi onaylatmak için değil, gerçekten İsa’nın kim olduğunu öğrenmek için okuyun.

İsa’yı tanımak bir anda mı olur, ömür boyu mu?

İkisi de doğrudur ama farklı anlamlarda. Bir insan gerçek anlamda Mesih’e iman eder ve Hristiyan yaşamı başlar. Yeni Antlaşma dönüşüm, yeniden doğuş, iman, aklanma ve Tanrı’nın ailesine kabul edilme gibi belirli başlangıç gerçeklerinden söz eder.

Ama İsa’yı tanımak o gün bitmez. Pavlus yıllardır Mesih’e ait olduğu hâlde O’nu daha çok tanımayı istediğini söyler; Hristiyan öğrencilik büyümedir.

İnsan zamanla:

• Kutsal Kitap’ı daha iyi öğrenir,
• günahını daha açık görür,
• lütfu daha derin kavrar,
• dua etmeyi öğrenir,
• başkalarını sevmekte büyür,
• acıda Mesih’e güvenmeyi öğrenir,
• karakterinde yavaş yavaş değişir.

Bu nedenle Hristiyanlık yalnız geçmişte verilen bir karar değil, yaşayan Mesih’in ardından devam eden bir hayat yönüdür.

Ne hissetmem gerekiyor?

Belirli bir duygu listesi yoktur. Bazı insanlar büyük bir rahatlama yaşar; bazıları yoğun suçluluk ve sonra sevinç hisseder; bazıları dönüşümünü tek bir güne bağlayamaz ve zaman içinde Müjde’yi anlayıp Mesih’e güvendiğini fark eder; bazıları ise hemen çok az şey hisseder.

Duygular gerçektir ama kurtuluşun ölçüsü değildir. İmanın nesnesi Mesih’tir ve Tanrı’nın vaadi sizin o günkü duygusal durumunuzdan daha sağlamdır.

Bu, duyguların önemsiz olduğu anlamına gelmez. Sevgi, sevinç, yas, korku ve umut Hristiyan yaşamında yer alır. Ama sürekli “Doğru duyguyu hissediyor muyum?” diye kendinizi izlemek yerine “Kime güveniyorum?” sorusuna dönmek daha sağlıklıdır.

Ya tekrar günah işlersem?

İsa’yı tanımaya başladıktan sonra bir daha hiç günah işlemeyeceğiniz sözü verilmez. Hristiyan yaşam gerçek değişimdir; fakat bu yaşamda kusursuzluk değildir.

1. Yuhanna 1, imanlıların günahı inkâr etmesini değil, onu itiraf ederek Tanrı’nın bağışlamasına dönmesini öğretir.

Bu, günahı normalleştirmek değildir. “Nasıl olsa bağışlanıyorum” diyerek bilinçli günahı savunmak lütfu çarpıtır; ama günaha düştüğünüzde “Demek ki artık hiçbir umut yok” sonucu da Müjde değildir.

Tövbe edin; gerekiyorsa zarar verdiğiniz kişiden özür dileyin, somut yardım alın, günaha götüren düzeni değiştirin ve yeniden Mesih’e dönün. Hristiyan güveni kendi kusursuzluğunuz değil, sadık Kurtarıcınız’dır.